Do chorób cywilizacyjnych związanych m. in. z wadliwym stylem życia zaliczamy cukrzycę. Czym jest ta choroba i kto jest na nią szczególnie narażony?

Do chorób cywilizacyjnych związanych m. in. z wadliwym stylem życia zaliczamy cukrzycę. Czym jest ta choroba i kto jest na nią szczególnie narażony?

Mianem cukrzycy określamy zaburzenia metabolizmu węglowodanów, a wtórnie tłuszczów i białek, prowadzące do podwyższenia stężenia glukozy we krwi (powyżej 100 mg/dl na czczo).

Jednym z typów cukrzycy jest cukrzyca insulinoniezależna (typu II). Choruje na nią ok. 80% ogółu chorych na cukrzycę. Zapadają na nią zwykle osoby po 35 r. życia, ale może się ona ujawnić w każdym wieku.

Głównym czynnikiem środowiskowym, wpływającym na występowanie tego schorzenia jest niewłaściwy sposób odżywiania się i otyłość.

Podstawą leczenia jest przede wszystkim odpowiednia dietoterapia. Często zmodyfikowanie diety pacjenta wystarcza do wyrównania glikemi i nie ma konieczności stosowania insuliny.

Leczenie żywieniowe cukrzycy typu II polega na zmniejszeniu wartości energetycznej dziennej racji pokarmowej (ze względu na otyłość), ustalonym czasie spożywania posiłków, unikaniu cukrów prostych oraz stosowaniu produktów węglowodanowych o niskim indeksie glikemicznym (powodujących po spożyciu wolny wzrost stężenia glukozy we krwi) tj. pieczywo razowe, kasze gruboziarniste, makarony razowe, ryż brązowy, płatki zbożowe, nasiona roślin strączkowych, jabłka, grejpfruty, produkty mleczne o małej zawartości cukru.

Posiłki powinno się sporządzać metodą gotowania na parze lub w wodzie, pieczenia lub duszenia z małą ilością tłuszczu. Nie wolno rozgotowywać warzyw i produktów zbożowych. Ograniczyć stosowanie soli kuchennej na rzecz przypraw ziołowych (oregano, bazylia, tymianek). Bezwzględnie należy unikać alkoholu, który powoduje zaburzenia stężenia glukozy (małe dawki-hipoglikemia, duże-hiperglikemia).

Zaleca się spożywanie dużej ilości warzyw i owoców. Warzywa zawierające w 100g produktu do 3% węglowodanów przyswajalnych można spożywać w dowolnej ilości: brokuły, brukselka, rzodkiewka, sałata, szpinak, kapusta kiszona, pomidory, ogórki.

Należy również ograniczyć spożycie tłuszczy zwierzęcych, wprowadzając do jadłospisu więcej tłuszczy roślinnych (oleje, oliwa).

We wszystkich chorobach najistotniejszą kwestią jest profilaktyka. Pamiętajmy więc o regularnych badaniach okresowych, kontroli masy ciała i właściwym odżywianiu.

W przypadku zdiagnozowania cukrzycy należy zasięgnąć porady diabetologa lub dietetyka w celu ustalenia właściwej dietoterapi, która jest podstawą właściwego procesu leczenia.

Literatura:

T. Bętkowska, K. Rożnowska: „Diety w różnych chorobach”. Wyd. AWU Emilia, 2008 Kraków,

J. Hasik, J. Gawęcki: „Żywienie człowieka zdrowego i chorego” tom 2. Wyd. PWN, 2000 Warszawa,

H. Ciborowska, A. Rudnicka: „ Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka”. Wyd. PZWL, 2009 Warszawa.

mgr inż. Justyna Nadolna

Poradnia dietetyczna „Dietetycznie i Zdrowo”

www.dietetycznieizdrowo.pl